Parlementair of buitenparlementair? Een oude kwestie
Wonderlijk om in de Rode Canon – naast aartsvader Domela Nieuwenhuis – zomaar een anarchist aan te treffen – een echte, niet een twijfelaar van het laatste decennium van de negenitende eeuw die tenslotte het sociaal-democratische licht zag. Daar waren er velen van, en het is geen mooi tafereel om achteraf te lezen hoe de ene na de andere oud-medestrjider van Domela Nieuwenhuis overliep naar “de parlementairen”. De scheiding ging met veel wederzijds persoonlijk verwijt gepaard.
Tjerk Luitjes was anarchist en is het gebleven. En als anarchist was hij dan weer dwars tegen degenen met wie hij samenwerkte of geacht werd samen te werken. Hij was onder anderen exploitant van een vegetarisch pension in Blaricum. Zijn mooiste wapenfeit – naar mijn mening – is de oproep tot algemene staking, gedaan vanuit Giethoorn, woonplaats van een ander opmerkelijke anarchist, J.J. Hof , met wie hij even heeft samengewerkt. Toen hij opriep tot organisatie van anarchisten viel dat weer niet goed. Gaandeweg vervloog zijn politieke betrokkenheid daarna.
Luitjes was een belangrijk man in socialistisch/anarchistisch Groningen en hij is in de Rode Canon opgenomen omdat hij een motie voorstelde in de Sociaal-Democratische Bond om nooit meer aan parlementsverkiezingen deel te nemen. De motie haalde het net. De weg stond open voor de splitsing in een anti-parlementaire (later anarchistische genoemd) en een parlementaire (later weer sociaal-democratische genoemd) richting. We schrijven nog net 1893.
Domela Nieuwenhuis had er net een periode als Kamerlid opzitten (1888-1891) en in tegensteling tot wat latere legendevorming wil had hij wel Kamerlid willen blijven, maar hij wees eventuele steun van liberale zijde af (Nederland had nog een districtenstelsel, met tweede rondes).
Maar de SDB zou niet meer aan verkiezingen doen.
Deel van de reeks over de Rode Canon
Gerelateerde berichten:
- Twaalf apostelen op weg naar een beloofd land We zijn in 1894 beland met de Rode Canon, het oprichtingsjaar van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij. Het kiezen voor wel meedoen...
- Socialisten moeten van oudsher zakkies plakken De derde koning van het moderne Nederland was in feite de vierde, maar Lodewijk Napoleon wordt maar zelden meegeteld. In...
- Verontrusting en troost over een zoekgeraakte canon Gisteravond 3 juli werd ik bevangen door mismoedige en sombere gevoelens: de Rode Canon, die ik hier op Krapuul volg...
- Politiek als import in Nederland Het is altijd wel aardig te overwegen dat het begin van de belangrijkste politieke stromingen van Nederland verbonden is aan...
- Een groene mei, een rode mei 12 mei 1912 werd door de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij voor het eerst een Internationale Vrouwendag georganiseerd. Deze stond in het teken...
- In gelul kon je nu eenmaal niet wonen Hij staat verloren op de brug naar de straat die naar hem genoemd is, die door de moffen derhalve maar...
Geplaatst door 
Een discussie die in de jaren 80 weer volop woekerde in de actiegroepen … zelf voel ik me nog altijd vies en collaborerend als ik stem … Vooral omdat de SP zo ongeveer de enige keuze is en die me op allerlei wijzes aan de vroegere CPN doet denken … Mischien dat nu Femke aan het directeursposten-jagen is gegaan Groen-Liberaal weer groen links word … maar dan zit je nog met allerlei ouwe Femkevriendjes ….
Groen Links kun je vergeten. Jolanda Sap heeft verklaard te streven naar meer samenwerking met PvdA en D66 en op termijn zelfs een fusie niet uit te sluiten. De SP wordt dus uitgesloten van dat streven naar meer samenwerking.
Ik denk dat je de fout maakt, de koerswijziging van GL toe te schrijven aan Halsema, terwijl dat in feite een breed gedragen streven is binnen die partij.
Wanneer ik de SP was, zou ik daar niet al te zeer wakker van liggen. Om te beginnen zou Cohen wel gek zijn wanneer hij zijn linkervleugel onbeschermd zou laten door de SP te negeren. Indien hij zo dom zou zijn dat wél te doen, kan de SP flink gaan oogsten.
De discussie herinner ik me ook, Bakra
Ik hoorde het vanmorgen op het nieuws .. Een kloon van Femke dus … Ik had gehoopt dat een echte Groen Linkse eigen kweek ( Dus geen overgestapte PvdAse zoals Femke) de partij weer terug op koers zou krijgen .. Maar een FUSIE met D66
dat word weer een bezoekje aan Uitgeest om de graven van Opa en Ome Ysbrand aan te harken , al dat getol om wat dit soort lui van de opvolger van hun CPN gemaakt heeft zal wel weer aan het opervlakte zichtbaar zijn 
Vanwaar toch die afkeer tegen de SP? Zij krijgt de behandeling die de PVV verdient.
Sofia van der Linde Schreef:
Principes Sofia ….Die zijn bij Sociaal-liberale Whatevers slechts wisselgeld .. en waarschijnlijk het feit dat wat nu in de leiding van Groen Whatever zit hun carriere is begonnen met het onder Andre van Es wegpesten van de gestaalde kaders van de CPN en de principiële pacifisten uit de PSP .. dat werk wil je niet moeten herhalen met SP’rs …