De maakbare Afghaanse samenleving
De leden van GroenLinks zijn uitgenodigd om mee te praten over de nieuwe missie naar Afghanistan. Er is binnenkort een bijeenkomst, waar we ons hart kunnen luchten tegen de Kamerfractie. Daar kan ik niet aanwezig zijn, vandaar dat ik maar ‘n stukkie geschreven heb over wat ik vind. Niet gaan, dus. Dit zelfde verhaal staat ook op mijn blog kandigol.wordpress.com.
Als een definitie van de verschillen tussen ‘links’ en ‘rechts’ wordt wel eens gezegd dat linkse denkers geloven in de maakbare samenleving, terwijl rechtse denkers zich geen illusies maken over die maakbaarheid. Het is een ouderwetse politieke analyse, maar hij doet nog steeds opgeld. Linkse partijen hopen de burger via maatschappelijke prikkels tot een zo goed mogelijk leven te begeleiden, door de maatschappij op een bepaalde manier in te richten. Rechtse partijen menen – binnen bovenstaande definitie althans – dat de mens zo veel mogelijk vrijheid moet krijgen om de maatschappij zelf in te richten en het goede leven zelf vorm te geven. Dit model klopt maar ten dele, want ‘rechts’ is bijvoorbeeld voorstander van een straffende staat, die ongewenst gedrag streng reguleert. En links is voorstander van verregaande burgerlijke vrijheden. Bovendien is er binnen links en rechts ook een voortdurend schuiven zichtbaar tussen de polen ‘de staat weet het beter, bemoeit en bepaalt’ en ‘de burger kiest zelf’.
In het geval van Afghanistan zijn de rollen nu eens volledig omgedraaid. De rechtse partijen in Nederland scharen zich al bijna een decennium achter elk militair ingrijpen van de internationale gemeenschap. Onder invloed van de rechtse partijen heeft Nederland ook nadrukkelijk geparticipeerd in de militaire missies. De linkse partijen waren vanaf het begin sceptischer in hun houding jegens deze militaire missies, en de militaire samenwerking met de Amerikanen en de Navo.
Om de keuze voor meedoen uit te leggen aan hun kiezers en misschien ook aan zichzelf, bedienen de rechtse partijen zich nu van de rhetoriek die zij links verwijten. Zij geloven in de maakbare Afghaanse samenleving. Zij schotelen hun gehoor een verhaal voor over de noodzaak tot militair ingrijpen in Afghanistan, die met name de Afghanen zelf ten goede zal komen. De internationale gemeenschap moet maatschappelijke prikkels zenden, in de vorm van steun aan de zittende politieke elite en de bouw van gemeenschappelijke voorzieningen, zodat de Afghanen op termijn kiezen voor een vredelievende, enigszins democratische levensstijl.
Na een kleine tien jaar zijn er twee grote verhalen over Afghanistan in omloop, waarbij, paradoxaal genoeg, het rechtse verhaal het meest gebaseerd is op het ideaal van de maatschappelijke interventie. Binnen de Nederlandse situatie geldt op dit moment dat VVD en CDA niet in staat zijn de daadwerkelijke situatie in Afghanistan sec onder ogen te zien.
Wat is er in de afgelopen 9,5 jaar gebeurd? Tienduizenden Afghanen hebben het leven verloren of een oorlogsverwonding opgelopen, met dank aan de geallieerde troepen. Is de gemiddelde levensstandaard van de Afghaanse bevolking intussen omhoog gegaan? Nee. Hoewel sommige Afghanen hebben geprofiteerd van de aanwezigheid van buitenlandse troepen en ontwikkelingswerkers. Op het niveau van de elite zijn er enorme bedragen verdiend. Degenen die erin zijn geslaagd om een baan te verwerven bij de service-instellingen voor de internationale gemeenschap, (als kok, chauffeur, bewaker, tolk etc.) zijn er natuurlijk ook op vooruit gegaan. Dat is iedereen van harte gegund, overigens.
De grote maatschappelijke vooruitgang die in de eerste jaren na 2001 werd beloofd, is echter geen werkelijkheid geworden. Iedereen die daar met open vizier naartoe reist, kan dit met eigen ogen zien. Waar zijn de investeringen gebleven, die werden beloofd? Het geld van de Wereldbank, en de Asian Development Bank om banen te scheppen, waar is het naartoe gegaan?
Staan die fabrieken en weverijen en hotels en boomgaarden en hydro-electriciteitscentrales er inmiddels? Is dat toerisme een beetje op gang gekomen? Is de bevolking getraind om te participeren in de globale kenniseconomie? Nee.
En nu? Nu stellen voorstanders van nog een laatste missie, in alle media die hen een plekje gunnen, dat deze missie moet doorgaan. Om het land de overgang te laten maken van deels bezet en deels in burgeroorlog, tot een democratische rechtsstaat waarin het voor mannen én vrouwen van alle ethnische groepen even goed toeven is.
Dat is een illusie, en iedereen met een kritisch oog kan dat – nogmaals – met eigen ogen zien. Men hoeft niet eens zelf naar Kabul te vliegen – elke dag verschijnt er wel een rapport, een boek, een ooggetuigenverslag. Elke hulpprofessional, elke onafhankelijke journalist, elke eerlijke militair vertelt hetzelfde verhaal: de militaire interventie werkt alleen maar contra-productief op de Afghaanse situatie. Alle mooie idealistische doelen die de missiestuurders zich voor ogen hadden en hebben, zijn luchtkastelen.
Ik deel de ambitie van Jolande Sap en de rest van de GroenLinks-fractie om een bijdrage te leveren aan de opbouw van de Afghaanse rechtsstaat. Natuurlijk deel ik die, en in dit opzicht deel ik zelfs de ambities van het huidige kabinet inzake Afghanistan. Ik zou willen dat die ambities jaren geleden al een andere vorm hadden gekregen dan militaire missies.
Indien één procent van het geld dat in de loop der jaren is besteed aan de Nederlandse inbreng aan ISAF, was besteed aan bosbouw, zonne-energie of aan studiebeurzen voor talentvolle Afghaanse studenten, hadden we daar nu een ander land gehad. Ik heb ooit iemand daar ontmoet, die me vertelde dat hij als student medicijnen zelfs nog nooit een oefenskelet had gezien. De faculteit had geen geld om studieboeken en een skelet aan te schaffen voor de studenten. Als een minuscuul deeltje van het Nederlandse ISAF-geld was gegaan naar het volledig inrichten en optuigen van de faculteit geneeskunde van de Universiteit van Kabul, hadden we deze discussie nu niet gehad. De Afghanen zijn namelijk niet gek: zij zien het verschil tussen hulp waar zij iets aan hebben, en hulp die in de vorm van militair geweld tot hun komt, heus wel.
Politie-agenten opleiden is nooit verkeerd, en vrouwelijke politie-agenten opleiden is helemaal mooi. Ik deel de achterliggende ambities. Maar het zal geen zoden aan de dijk zetten, en die polievrouwen en –mannen niet vooruit helpen, zolang de bevolking de buitenlandse militairen haat. Net zoals men de heersende elite haat, die door de militaire aanwezigheid van die buitenlanders in het zadel wordt gehouden.
Misschien omdat de voorstanders van de missie dit allemaal heel goed weten, worden de doelen expres ook zo vaag geformuleerd. Er is geen sprake van duidelijke eindtermen, of helder omschreven beoordelingscriteria om te meten of en hoe de missie succesvol kan zijn. De voorstanders drukken zich uit in abstracties over de internationale gemeenschap en de geopolitieke ordening van de regio. Om daar echt iets aan te veranderen, is een enorme veelvoud van de militaire slagkracht van ISAF nodig; dan moet je de traditionele Amerikaanse bondgenoot Pakistan militair aanpakken. Daar schrikt het westen voor terug, en daarom wordt met militair showballet in buurland Afghanistan geprobeerd de situatie enigszins de baas te blijven. ‘t Zijn rhetorische nikszeggendheden, die als balonnen boven ieders hoofd zweven. Omdat iedereen die nadenkt, uiteindelijk tot de conclusie moet komen: Wat hebben we daar militair te bieden ten gunste van de Afghanen?
Niks.
Gerelateerde berichten:
- De maakbare Afghaanse samenleving, II Ik heb in reactie op de discussies in GroenLinks over de missie naar Koendoez nog maar ‘n tweede stukkie geschreven....
- Het Afghaanse moeras is voornamelijk Groen Afghanistan heeft geen gebrek aan water. Op de uitlopers van de Himalaya valt voldoende sneeuw om het land door talloze...
- Vastgelopen Afghaanse vredesproces geen Nederlandse prioriteit Veel analisten zijn van mening dat een duurzaam einde aan de oorlog in Afghanistan alleen mogelijk is wanneer alle strijdende...
- Afghaanse agenten dagelijks op oorlogspad Politieagenten in Afghanistan zijn dagelijks betrokken bij offensieve militaire acties tegen Taliban en andere opstandelingen. Dat blijkt uit eigen onderzoek...
- Afghaanse politie in actie tegen Taliban Het is maar goed, dat deze Afghaanse politiemannen niet in Kunduz zijn getraind door de Rutte-Hillen-Sap “missie”. *Ironie-modus AAN:* In...
- Nederland gaat Afghaanse politieagenten opleiden in Apeldoorn. NAVO teleurgesteld. Wij weten waarom! Oppositie voeren, daar hoef je Weird Gilders niets over te leren. Zondagmiddag 16 januari manifesteert op initiatief van de PvdA,...
Geplaatst door 
Samenlevingen worden opeens heel maakbaar als er veel te halen of te winnen valt. Zoals Irak en Afghanistan die rijk zijn aan grondstoffen.
Als het de macht van het grootbedrijf in de weg zit dan zijn samenlevingen absoluut niet maakbaar. Daarom moest dat in de VS en Nederland van de baan. De sturing van samenleving en economie werkten prima maar dat was niet in het belang van de bovenlaag.
De postbezorging is er niet op vooruit gegaan de afgelopen 20 jaar. Vroeger kon je van een baan als postbode een gezin onderhouden en had je een goed pensioen; nu is het een bijbaantje. De topmanagers rijden nu echter in dikkere auto’s en wonen in groter huizen; vooruitgang noemen zij dat..
rechtse denkers
zijn een oxymoron oftewel een contradictio in terminis
#2
Rechtse denkers. Ik was er een en daarom veranderde ik van gedachten. Dus dat is een conditie die zichzelf kan genezen.
Ik geloof wel in Conservatieve Denkers. Ik ben het vaak met ze oneens maar je kunt zeker beredeneren dat het algemeen belang wordt gediend in een stabiele samenleving die slechts geleidelijke hervormingen toestaat. De heersende klasse is uiteraard doorgaans meer gebaat bij deze stabiliteit dan de onderkant van de samenleving. In een samenleving die meer gevormd was door Socialistische idealen zou dit overigens niet waar hoeven zijn. Daarom beschuldigen Rechts en Liberaal de Sociaal Democraten nu van Conservatisme omdat zij het goede willen behouden.
@3 Sofia. Wat weer een prachtige, heldere analyse. Volgens mij zou jij gewoon stukjesschrijver voor de redactie moeten worden. Complimenten.
Op zich geloof ik ook wel in conservatieve denkers. Want ondanks behoudend gedachtengoed zullen ze populisme en uitwassen daarvan altijd kritisch tegen het licht houden. Onze eigen Godfried Bomans was er een volgens mij, en ook Willem Frederik Hermans. Tegenwoordig zijn ze schaars.
Overigens maak ik in termen van onethisch redenerend `rechts’ altijd graag gebruik van het woord `reactionair’. Dat bekt lekkerder en is wat beeldender: de klok terug willen zetten, zo niet goedschiks, dan wel kwaadschiks.
Beste mensen, kunnen we het ook even over Afghanistan hebben?
Afghanistan? Mooi land, leergierige bevolking. Vraag maar aan Ronald Reagan.
Ik heb intussen zowel diverse opinies vóór als tegen gehoord, en begin nu toch van het tegen overtuigd te raken. Vooral uit praktische overwegingen, inderdaad. je kunt wel van alles willen daar, maar waarom zou dat nu na tien jaar ineens gaan lukken?
Bovendien worden die politie-agenten in feite ook militairen.
Het is een exitstrategie, wordt gezegd. een ‘fatsoenlijke’ manier om zich terug te trekken.
Abdul Alhazred Schreef:
Dat hoor ik vaker
@7 ja dat de PVV tegen is is voor mij niet voldoende reden om voor te zijn. Ik was in 2001 tegen en ik ben nu nog steeds tegen. Klaar.
Wat ik mij afvraag is waarom de VS niet meer moeite heeft gedaan om bijvoorbeeld Afghanistan inderdaad echt democratisch te maken.
Het is mogelijk om een land te veroveren en te democratiseren. Het is gelukt met Duitsland en Japan. Het verschil met Afghanistan is echter wel dat deze landen een stuk moderner waren qua economie en structuur en zelf expliciete veroveringsoorlogen waren begonnen. Zijn er lessen te trekken successen uit het verleden die wel werkelijk heilzaam zouden zijn voor dit land? Ik ben daar nog altijd niet uit.
#10 De vraag waarom de VS niet naar werkelijke democratie streeft in Afghanistan heb ik op zich al beantwoord. Ik ben meer geïntrigeerd waarom de VS niet handige een strategie heeft om dit land om te vormen tot een vazalstaat waar de bevolking afdoende tevreden en pro-Amerikaans is.
De Amerikanen vielen Afghanistan binnen omdat de Taliban weigerden Bin Laden uit te leveren. Of beter: dat wilden de Taliban best doen, maar dan diende de VS het bewijs te leveren dat Bin Laden daadwerkelijk bij 9/11 betrokken was. Dat weigerde de VS. Wanneer de VS iets eist, dan gééf je dat. En wee je gebeente wanneer je dat weigert. De rest is gewoon het gebruikelijke hypocriete, humanitaire geneuzel. Daar zijn we volgens mij snel mee klaar. Humanitaire overwegingen spelen in de internationale politiek geen enkele rol. Alleen naïeve sukkels als Mient Jan Faber en Femke Halsema geloven in humanitaire overwegingen.
laten we nu eens stoppen met te doen alsof er ook maar 1 “humanitaire
” reden is om in Afghanistan , we zijn er omdat de Taliban een verdrag voor een oliepijplijn niet wilde tekenen , daarom viel de USA tijdens onderhandelingen over de uitlevering van Bin Laden het land binnen , daarom werkte de CIA nog enkele dagen voor de inval samen met de Taliban om de ECHTE leider van het verzet , Ahmed Shah Masoud , te vermoorden want met die levend had Karzai geen kans gehad zetbaas te worden .. , Daarom ook laat het westen de dictator van Turkmenistan z’n gang gaan … Olie Olie Olie .. niets anders dan olie ….
Sofia van der Linde Schreef:
Onmogelijk.
@#12
Als de Taliban gewoon Bin Laden hadden uitgeleverd dan had de VS ze in ruil daarvoor mogelijk erkend. De VS waren ook al eens van plan dat te doen zodat er een pijpleiding door Afghanistan kon worden gebouwd. Dat moet namelijk wel door veilig stabiel gebied. Kom op, als ze om mensenrechten gaven dan waren ze niet zo dik met Saoedi Arabië.
Je moet wel heel erg onwetend zijn wat betreft recente geschiedenis als je gelooft in de humanitaire overwegingen van de VS. De staatsgreep in Chili, de steun aan het Baath-regime in Irak en de steun aan Fundamentalisten in Afghanistan in de jaren ’80 vertellen toch echt een ander verhaal. Economische belangen Ûber Alles. Alles zelfs lange bondgenootschappen en vriendschappen zijn daar aan ondergeschikt. DeThe Hague Invasion act zou genoeg moeten zeggen. Nog altijd niet afgeschaft door Obama.
Wat een prachtig en inhoudelijk sterk stuk.
)
En Groen Links gaat meepraten?
Groen Rechts is dus geboren en we noemen het kind links of kijken we naar het toneelstuk: ‘De hoer van Verhagen’?
(Linkszuigende pijpzwijnen
@#14
Onmogelijk?
Weinig is onmogelijk. Hangt er alleen vanaf hoeveel tijd en geld je wilt besteden en hoeveel geweld je wilt gebruiken. Gelukkig heeft de VS nog niet een bevolking die militaire tactieken zoals die van de Mongolen accepteert. Als je de meedogenloosheid en middelen van een Temudzjin of Stalin hebt dan wals je ook Afghanistan plat.
Afghanistan is ooit door de Islam veroverd. Het is recenter door religieuze hardliners overgenomen. Dus een combinatie van stok en wortel technieken kan een cultuur van een regio wel degelijk veranderen.
@#13
Uiteraard moest Ahmed Shah Masoud dood. Die was te pro-Russisch. Ten tweede was hij geen Pashtoen en geen stroman als Karzai. Zowel de VS als Pakistan wilden dolgraag van hem af.
Heks, heb je dit mooi stuk ook even doorgestuurd naar GroenLinks? Zodat ze het mee kunnen nemen op hun vergadering?
@Keira: ja. Iedereen die niet naar die grote meeting kan komen, werd uitgenodigd via e-mail z’n mening te geven. Heb er ook bij gezet dat ik ‘t hier wilde plaatsen. Maar ik neem aan dat er wel meer reacties komen. Volgens Maurice de Hond is tachtig procent van de achterban tegen. Vooral de tegenstanders zullen dus hun mening geven.
Andere Hans Schreef:
tweede stuk appeltaart.
Sofia van der Linde Schreef:
Doe aub de “carpet-bombing-napalm” techniek aan de hand van je stelling toelichten?
Anders is dit misschien een optie?