Links is in Nederland ver verwijderd van een meerderheid. Dit in tegenstelling tot ons omringende landen. Daar komt van tijd tot tijd een linkse regering aan de macht. De meest linkse regering in Nederland was die van Joop den Uyl, met zeven PvdA-ministers, twee van de PPR, één van D66, vier van de KVP en twee van de ARP. Kun je nagaan. Nederland is met andere woorden een stabiel rechts schiereiland – bijna een eiland zonder politieke invloeden van buitenaf – waar linkse krachten tevergeefs pogen voet aan de grond te krijgen.
Op Krapuul is al vaker gevraagd waar de rechtse afwijking van Nederland aan ligt (Waarom worden mensen steeds rechtser?). Een goed antwoord is natuurlijk moeilijk te vinden. Als Nederland voorlopig nog rechts blijft, en daar ziet het na ruim 160 jaar parlementaire historie wel naar uit, valt er misschien een bypass te verzinnen. Jos van Dijk gaf op Sargasso een hint. Hij vroeg zich af: Hoe verder met links?
Europese samenwerking
Zelfs als links in Nederland wel een meerderheid zou krijgen, zou dat nog niet zoveel uitmaken. Van Dijk analyseerde:
In z’n eentje maakt links Nederland weinig klaar, zelfs als het verenigd is en de meerderheid zou kunnen behalen in Den Haag. De toenemende impact van Europese besluitvorming op het dagelijks leven van Europese burgers is een gegeven. Den Haag is al lang niet meer ‘the place to be’. Het is tamelijk zinloos – en in zekere zin kiezersbedrog – als je nu nog zou proberen een perspectief op verandering in de politiek te formuleren uitsluitend vanuit de beperkte mogelijkheden van de Haagse politiek. Alle grote veranderingen op sociaal-economisch gebied zijn afhankelijk van politieke ontwikkelingen in de Europese Unie.
Maar Europese samenwerking, in casu de EU, is toch een neoliberaal gedrocht? Dat willen we toch niet? De opzet van de EU was inderdaad vooral gericht op vrije marktwerking. Maar dat wil niet zeggen dat die neoliberale koers niet veranderd kan worden. Op zich is samenwerking in Europa niet links of rechts. Die wordt pas links dan wel rechts door de invulling ervan. Pro-Europees D66 promoot bijvoorbeeld als ultra-liberale partij verdere Europese integratie sterk, maar dan wel zo dat de markt regeert.
Van Dijk schreef verder:
Een route naar meer democratie in Europa heeft absolute prioriteit. Gegeven de toenemende impact van Europese besluitvorming op het dagelijks leven van Europese burgers is er sprake van een groeiend democratisch tekort als die besluiten niet beter gelegitimeerd worden in zowel de nationale parlementen als het Europees Parlement.
Veranderingen in de richting van een socialer, groener, mens- en diervriendelijker Europa kunnen alleen afgedwongen worden door intensivering van de samenwerking met gelijkgezinde partijen en maatschappelijke organisaties in andere landen. Gemeenschappelijke basisprogramma’s en gemeenschappelijke kieslijsten kunnen het uitzicht geven op voldoende macht en gewicht om echt iets te veranderen.
Versterking van links Nederland
Bijna tachtig jaar geleden vond de Spaanse Burgeroorlog plaats. Dat was een tijd waar links samenwerkte op een plek in Europa om de rechtse krachten te weerstaan. De linkse internationale solidariteit werd nooit uitdrukkelijker in de praktijk gebracht. Dat rechts destijds te sterk was, is jammerlijk. Maar het zou een misvatting zijn om die mislukking als een voor altijd geldig gegeven te zien. Juist nu met de toenemende invloed van Europese besluitvorming op ons dagelijks leven, is het voor links zaak intensief internationale solidariteit in Europa te organiseren.
Daarbij kan Nederland profiteren van de sterkere linkse krachten in andere Europese landen. Zij kunnen meehelpen om het rechtse schiereiland te beteugelen dat ons land is. Europese regelgeving moet dan linkse regelgeving zijn. Die vormt de eerder genoemde bypass. Links heeft daarbij het voordeel dat internationale solidariteit onderdeel is van het gedachtegoed. Partijen als de PVV, het Vlaams Blok in Vlaanderen, het Front National van Marine Le Pen in Frankrijk hebben dat gedachtegoed niet. Ze kunnen weliswaar samenwerken, maar dat gaat eigenlijk tegen hun natuur in.
Gerelateerde berichten:
Als je ‘rechts’ hoort is het allemaal ‘links’ z’n schuld en het moet nog veel ‘rechtser’ worden. ‘Ultrarechts’ dan ? Zolang hun zeggen dat Hitler ‘links’ was weet ik het wel met deze wereld.
Hij stak echt z’n rechterarm op e.d.
De PvdA ook. Zogenaamd opkomen voor de arbeider.
Als je zegt dat bazen alleen maar slecht zijn, omdat ze onderdukken en slavendrijvers zijn dan wordt dat ook weer ontkend.
Feit is wel dat je als werknemer vrijwel altijd aan het kortste eind denkt.
Je hebt topwerknemers. Zij die betere arbeidsvoorwaarden hebben.
Is ‘rechts’ ooit tevreden ?
Welnee, volgens hun zijn de arbeiders nog veels te vet.
Laten we maar zwijgen op over eUSSR.
Das 1 groot drama. Het leek zo’n mooie droom.
Maar het is een nachtmerrie geworden.
Hoe kun je nu naast een landelijke regering er ook nog een kommissie en parlement op nahouden ?
Dan nog een Europese diktator die zichzelf tot president heeft benoemd.
Is het ooit ‘links’ geweest ?
Demokratisch ? Sociaal ?
‘Rechts’ is als een dief. Geef ze 1 vinger en ze denken meteen dat ze alles kunnen nemen.
Als arbeider is het alweer jaar in jaar uit inleveren.
“Rechts’ raakt nooit verzadigd.
Kijk is naar die kop van die voorman van martkwerkend Nederland ?
Die is pas gelukkig als iedere arbeider weer kruipt voor zijn zweepje.
Niks onmenselijks is die man vreemd.
Over Rutte zwijg ik maar. Das gewoon een vazal van die Benard Wientjes.
Die Wientjes voelt zich bedreigd door mensenrechten.
Heeft die nog nooit van gehoord in zijn hele leven.
Da’s niet helemaal waar hoor, dat er nooit een linkse meerderheid is, het schommelt nogal en ze weten het op het moment suprème nooit te verzilveren. Begin 2006 stond PvdA in de peilingen op 60 zetels, SP op 18 en GL op 6: samen 84 zetels. (Dat dat redelijk klopte weten we doordat er op dat moment gemeenteraadsverkiezingen werden gehouden.)
Eens dat linkse strijd binnen de EU prioriteit verdient, maar het is wel degelijk mogelijk om op nationaal niveau verschil te maken: de doorrekening van het CPB liet grote verschillen tussen de partijen zien.
@2 Joke,
Je bent optimistisch wat links in Nederland betreft. Ik houd van optimistische mensen. Maar toch vrees ik dat je niet op peilingen kunt afgaan. Als het er echt om gaat in de verkiezingen, is het al jarenlang te weinig.
Overigens zal ik toegeven dat je nooit nooit moet zeggen. Het zou kunnen veranderen in Nederland. Maar ik denk dat we daarbij best wat buitenlandse hulp kunnen gebruiken.
@1: “dat bazen alleen maar slecht zijn” is ook een beetje te simpel gesteld natuurlijk.
@3: Peilingen zitten er vaak naast, ja, daarom schreef ik er ook bij dat het toen wel degelijk klopte blijkens de uitslagen van de GR-verkiezingen. Het electoraat is echt niet overwegend rechts, dat valt best mee. Er zijn wrsl. best conclusies te trekken en lessen te leren als je die ups & downs onder de loep neemt. Daarnaast zal het een stuk schelen als het socialisme van onderop weer wordt op- en uitgebouwd (in de lijn van wat Piet van der Lende het over heeft: http://www.krapuul.nl/blog/87583/verkiezingen-verder/) – en dat kent per definitie een internationale oriëntatie.
@4 , mijn werkgever is verschillende jaren gekozen tot “beste werkgever van Nederland “maar doet tegenwoordig ( na het eerst niet te doen ) met het werken met meer en meer 0 uren contracten en het niet geven van een vast contract maar ontslaan de maximale tijdelijke contract periode . In sommige gevallen terecht , maar meestal gewoon uit winstbejag
@6: de beste werkgevers worden ook geen beste werkgever van het jaar. Ik heb het vooral over al die kleinere bedrijfjes, waar de werkgever en de werknemer naast elkaar staan.
Die paar hele grote bedrijven zijn niet echt interessant, die maken zichzelf alleen maar interessant.
Wat is links?
In Denemarken is links aan de macht, maar voert een rechts beleid. Ook in Spanje en Portugal was links aan de macht via sociaal democratische partijen. Deze partijen waren echter neoliberaal en voerde harde bezuinigingen door.
Het punt is dat politiek links niet socialistisch van aard is. 2/3 van alle linkse partijen in Europa is sociaal democratisch en de laatste 1/3 is gematigd socialistisch. Met gematigde socialisten worden partijen als de Socialistische Partij in Nederland en de Scandinavische socialistische volkspartijen bedoeld.
Revolutionair links is zeer zwak. Slechts weinig revolutionair socialisten winnen steun, mede dankzij de monopolie van de sociaal democratie bij de linkse kiezer. Ook de communistische partijen doen het niet beter. Sommige communisten werken samen met kapitalistische regeringen en zijn dus niet revolutionair te noemen.
De val van het stalinisme en de verrechtsing van de sociaal democratie is nog steeds te voelen. Rechts voelt zich sterk en is dat ook. Zo lang de werkende klasse blijft geloven in de illusies van de sociaal democratie en het kapitalisme, zal er weinig veranderen!
@8 Jorein,
Links is hier geoperationaliseerd (moeilijk woord, het betekent zoveel als: in dit concrete geval gebruikt) als een kabinet met een meerderheid aan partijen die links van het midden staan. Het midden is dan Kamerzetel 75 of 76 van links of rechts gerekend.
Ik weet overigens niet wat je onder revolutionair links verstaat.
Dat de sociaaldemocratische partijen een neoliberaal beleid voeren, heeft vaak te maken met de beperkte economische speelruimte die nationale regeringen hebben in het internationale krachtenveld.