De economische crisis waar Griekenland nu al bijna drie jaar door geteisterd wordt, is misschien wel het hardst voelbaar in de zorgsector: steeds meer mensen hebben geen toegang tot gezondheidszorg en medicijnen omdat de overheid hen daarvan uitsluit. Werkloos zijn betekent voor sommigen letterlijk de dood. Ook dat is een gevolg van de door de trojka opgelegde besparingen.

(Foto: Mr. Mystery)

Onderdeel van een van de bezuinigingspakketten in 2011 was een hervorming van de gezondheidszorg. Hiertoe behoorde onder andere de oprichting van de National Organisation for Health Care Provision. Dit moest een verzamelorganisatie worden van alle zorgverzekeraars in Griekenland, om de verwerking van premies en de betalingen aan dokters efficiënter en minder bureaucratisch te maken. In principe zouden de kosten van behandeling van Grieken met een zorgverzekering door de staat worden betaald aan de ziekenhuizen en apotheken. Binnen 45 dagen, zo luidde de afspraak.

Maar bij de omschakeling naar de National Organisation for Health Care Provision ‘vergat’ de staat om deze behandelingskosten aan de dokters terug te betalen: hierdoor is 800 miljoen euro aan achterstallige betalingen ontstaan. Om die reden besloten dokters en apothekers in september niet langer gratis medische zorg te verstrekken aan patiënten. Ook mensen die wel een zorgverzekering hebben zijn hier het slachtoffer van: apothekers en dokters accepteren enkel nog directe contante betalingen, anders word je botweg niet geholpen.

Bovendien leiden de achterstallige betalingen van de overheid ertoe dat apothekers en ziekenhuizen minder medicijnen inkopen omdat ze er zelf de financiële middelen niet toe hebben, waardoor ze ook weer minder medicijnen hebben om te verkopen. Dus ook al behoor je als Griek tot het selecte groepje dat zich wel dure medicijnen kan veroorloven, dan nog zou het zo kunnen zijn dat het ziekenhuis ze niet op voorraad heeft.

Social doctor’s office

Met meer dan een kwart van de Grieken die werkloos thuis zitten, is ook het aantal Grieken met een zorgverzekering sterk afgenomen omdat zij zich dit simpelweg niet kunnen veroorloven. De Griekse staat voorziet na een jaar werkloosheid niet meer in de kosten voor gezondheidszorg, en alles moet dus uit eigen zak worden betaald. Meer dan 600.000 Grieken zouden zich nu al in die situatie bevinden.

De kosten van een behandeling tegen kanker, zoals chemotherapie of bestraling, lopen al gauw in de tienduizenden euro’s. Zie dat maar eens op te hoesten als je werkloos bent. Voor mensen die aan kanker of een andere ziekte die dure behandeling vereist lijden, betekent werkloos zijn dus letterlijk de dood.

Als werkloze Griek ben je nu aangewezen op een zogenaamde social doctor’s office: artsen die naast hun gewone shifts ook in speciaal opgezette klinieken werken, waar mensen gratis geholpen worden en medicijnen kunnen krijgen. Op de Griekse regering hoeft niet gerekend te worden: dokters waarvan bekend is dat ze niet-verzekerde patiënten helpen, mogen de kosten van behandeling uit eigen zak betalen. De medicijnen die in een social doctor’s office gedistribueerd worden, zijn donaties van apotheken, farmaceutische bedrijven en zelfs van families van kankerpatiënten die overleden zijn.

Sinaasappel

De voorzitter van de Medical Association of Athens, George Patoulis, zegt dat veel van de behandelde patiënten in de social doctor’s office eigenlijk dringend een operatie of andere behandeling in een ziekenhuis nodig hadden, maar dit niet konden betalen. “We hebben een brief gestuurd naar Andreas Loverdos, de toenmalige minister van gezondheidszorg, om dit probleem aan te kaarten. In zijn reactie stond dat niet-verzekerde Grieken niet geaccepteerd kunnen worden voor behandeling in het ziekenhuis als zij deze niet kunnen betalen”.

De gevolgen zijn schrijnend: een vrouw met een tumor die tot de grootte van een sinaasappel was gegroeid en door de huid heen scheurde, een man met tuberculose die pas behandeld kon worden als de social doctor’s office het ziekenhuis betaalde en een vrouw die op het punt stond om te bevallen van een tweeling maar van het ene naar het andere ziekenhuis werd gestuurd omdat ze niet genoeg geld bij zich had.

Deze mensen konden nu nog terecht bij de social doctor’s office, maar als de economische crisis in Griekenland nog lang blijft aanhouden, zullen de donaties van medicijnen alsmaar minder worden. De vraag is ook hoe lang de dokters het financieel en fysiek volhouden om uren naast hun gewone shifts te draaien; de kans is groot dat er op den duur steeds minder mensen geholpen kunnen worden.

Dokters roepen daarom op tot interventie en financiële steun van de Griekse regering, maar met een nieuw bezuinigingspakket op komst is die kans vrijwel nihil. Of hoe de economische crisis in Griekenland ook een humanitaire crisis aan het worden is…

Zoveelste bezuiniging

Woensdagavond 7 november is in het Griekse parlement gestemd over een zoveelste bezuinigingspakket, terwijl buiten tienduizenden Grieken aan de parlementsleden probeerden duidelijk maken dat het water hen al tot aan de lippen staat. Voorafgaand aan de stemming is er een algemene 48-urenstaking gehouden. Hoewel op de eerste dag van de algemene staking en ook eerder op de tweede stakingsdag de betogingen relatief rustig verliepen, kwam het die avond wel tot rellen en arrestaties en vielen er gewonden.

Dat alles mocht niet baten: met een nipte meerderheid (153 van de 300) is er vóór het bezuinigingspakket gestemd. Een bittere pil voor de Grieken, als je kijkt naar de ellende waarin ze zich gestort zien sinds het land onder druk van de trojka (Europese Commissie, Europese Centrale Bank en het IMF) bezuinigingsmaatregel na bezuinigingsmaatregel heeft moeten doorvoeren.

Deze besparingen moesten plaatsvinden om telkens een nieuwe tranche van financiële steun te ontvangen van de trojka. In tussentijdse rapporten wordt steeds gekeken of de gewenste besparingen wel voldoende zijn doorgevoerd, zo niet, dan blijft de geldkraan nog even dicht.

Zo gebeurde dat ook met de tranche van 31,5 miljard euro voor Griekenland, waarvan de uitkering sinds augustus is uitgesteld. Op 12 november komen de ministers van Financiën van de eurozone bijeen om nogmaals te kijken of het land dat geld nu wel waard is. De uitslag van de stemming van woensdagavond heeft waarschijnlijk een positieve invloed op de beslissing, in zoverre dat überhaupt positief kan zijn voor de Griekse bevolking.

Believer

Het Grieks bureau voor statistiek, Elstat, bracht op 2 november een rapport naar buiten over inkomen en armoede in 2011, in Griekenland en andere Europese landen. Om aan te tonen hoeveel mensen in armoede leven, gebruikt het bureau de zogenaamde risk-of-poverty rate: dit getal laat zien welk percentage van de bevolking het risico loopt in armoede te leven, omdat ze een inkomen hebben dat onder de armoedegrens ligt (die ligt op 6.591 euro per persoon per jaar).

Dat percentage is in Griekenland maar liefst 21,4 procent, een stijging van 1,3 procent ten opzichte van 2010. Dit komt neer op meer dan 2,3 miljoen Grieken. Binnen Europa ligt het percentage alleen in Bulgarije, Roemenië en Spanje hoger: respectievelijk 22,4, 22,2 en 21,8 procent. In België is de risk-of-poverty rate 15,3 procent volgens Elstat.

2,3 miljoen Grieken leven in armoede. Hierbij te bedenken dat de Europese Unie de Nobelprijs voor de Vrede ontving, en Christine Lagarde onlangs nog een eredoctoraat kreeg uitgereikt van de KU Leuven voor haar leiderschap van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), smaken de door de trojka opgelegde bezuinigingen nog viezer.

“Met de overtuiging van een echte believer en de vooruitziendheid van een profeet zet ze stappen en spoort anderen aan dat ook te doen. Of zoals ze zelf Einstein citeerde: She learned from yesterday, lives for today, and hopes for tomorrow”, aldus vicerector Filip Abraham bij de uitreiking van het eredoctoraat aan Lagarde.

 

Verscheen eerder op dewereldmorgen.be. Auteur: Leonie Hogervorst.

Geef je op voor de dagelijkse Krapuul nieuwsbrief en mis niets