Zelfs al nemen we de meest dichtbije van dit alles (120.000 jaar), dan nog was er toen van een menselijke beschaving zoals wij die nu kennen geen sprake, evenmin als dat CO2 en temperatuur daarna met steeds grotere snelheid bleven toenemen. We zitten dus in een geheel nieuwe & onvergelijkbare situatie en kunnen ons niet beroepen op “er waren vroeger ook klimaatveranderingen”, net zo min als een bospyromaan als alibi kan aanvoeren dat er al bosbranden waren voordat er mensheid bestond.

Wat we nu hebben is een analogie van een doodlopende weg met aan het eind een betonnen muur: bij een gemiddelde tempertuurstijging van 6 graden is de aarde voor ons volledig onbewoonbaar geworden (een vergelijkbare situatie hadden we 251 miljoen jaar geleden toen de aarde op een haar na eindigde als een levenloos stuk steen en van het landleven alleen de schimmels wisten te overleven) en zelfs een maximum-opwarming van 2 graden (dwz. een temperatuur die we 3 miljoen jaar geleden voor het laatst hebben meegemaakt) waar de meeste landen het min of meer over eens zijn geworden, ligt al aan de gevaarlijk hoge kant.

“Het klimaat” is een gevolg van een aantal factoren. Tot aan de Industriële Revolute was de mens geen factor van belang (in de periode 1000-1800 bleef het CO2-gehalte zeer stabiel tussen 271 en 285 ppm), sindsdien zijn we *wel* een factor en inmiddels met gemak de snelst *stijgende* factor. Ja, daar moeten we ons beslist druk over maken.

(En ik maar denken dat na mede-recordjaar 2010 iedereen toch wel zou inzien dat… nou ja, de meeste sceptici onder de klimaatwetenschappers hebben het inmiddels ingezien, nu alleen de internetreageerders nog. )

Voor alle klimaatontkenners: klimaatverandering is een feit.

Het klimaat is in de loop der tijd toch al talloze malen veranderd? Moeten we ons daar druk over maken?

In de VS hebben ze het er nu toch iets moeilijker mee:

Klimaatverandering zet door, maar de ongunstige effecten daarvan in Nederland lijken beheersbaar. De meeste veranderingen doen zich geleidelijk voor, zodat burgers, bedrijven en overheden zich kunnen aanpassen.

http://goo.gl/4uQ9Y

Mega-uitbarstingen zullen trouwens meer effect hebben vanwege het afschermen van de zon door roet-, as- en stofdeeltjes dan vanwege de CO2-uitstoot, want zelfs dergelijke grote uitbarstingen vormen een deel van het natuurlijk CO2-evenwicht.

Daarnaast is al in 2003 bewezen (Ghosh 2003, pdf) dat de toename van CO2 in de atmosfeer geheel voor rekening komt van menselijke uitstoot. Dit is gedaan d.m.v. isotopenverhoudingen: fossiele brandstoffen bevatten een lager percentage van het isotoop 13C dan CO2 in de atmosfeer en de afname van 13C in de atmosfeer blijkt gelijk op te lopen met de toename van menselijke uitstoot. (Briljant denkwerk overigens, je moet er maar opkomen.)

Ook het atmosferisch gehalte van de zeldzamere isotoop 14C (bekend van koolstofdatering om de ouderdom van iets te bepalen) loopt terug, wat betekent dat de atmosferische CO2 voor een steeds groter deel bestaat uit oudere (want minder 14C) en *dus* fossiele bronnen.

We wisten al dat er een duidelijk verband is tussen atmosferische CO2 en menselijke uitstoot (die kun je immers berekenen; we weten vrij precies hoeveel er verstookt wordt)…

…en welk gedeelte (56-57%) van de daarbij vrijkomende CO2 niet door de natuur (voornamelijk door de oceanen, die door al dat geabsorbeer in rap tempo aan het verzuren zijn) wordt opgenomen en *dus* in de atmosfeer blijft…

…maar het was natuurlijk wél zo leuk dat dit door het onderzoek van Ghosh definitief werd bewezen. Kortom, we weten waar die extra CO2 vandaan komt en ja, er is wel degelijk een rechtstreeks verband met de toename van de temperatuur, met name nu we op CO2-concentraties zitten die we al pakweg 800.000 jaar niet meer hebben meegemaakt (momenteel is dat 395,77 ppm; we krijgen er ieder jaar ±2 ppm bij):

Lijkt me dus zowel significant als doorslaggevend.