Kunnen “we” het in Nederland?

Het is de vraag die Sjaak nog eens stelt hier en die doorschemert in dit stuk van een collega-redacteur/kameraad van mij elders: is een Syriza/Podemos mogelijk in Nederland? De veenbrand die gaande is tegen het zogenaamde neoliberalisme, dat na de aanslagen in Parijs alleen nog maar harder zal toeslaan, smeult niet alleen in Griekenland en Spanje, ook al is het vuur daar allang bovengronds. In Portugal, Italië, Ierland en vooral niet te vergeten Frankrijk – de revolutionaire koortsthermometer van Europa sinds 1789 – is van alles gaande dat in het algemeen buiten beeld blijft, zeker in een Nederland dat zeer met zichzelf bezig is en het buitenland alleen niet heeft afgeschaft voorzover het een leverancier van ongewenste immigranten is.

In Groot-Brittannië zijn de Groenen in ledenaantal inmiddels groter dan de vermaledijde UKIP, en deze Groenen zijn eerder een zusterpartij van de Partij voor de Dieren dan van wat zich hier GroenLinks noemt – al komt deze laatste club soms weer iets minder rechts over de laatste tijd. Het kan ook zijn dat de normen van deze beschouwer schuiven. Naast de Groenen spelen op electoraal gebied ook de politiek met de Zuideuropese nieuwe partijen vergelijkbare SNP in Schotland en Plaid Cymru wellicht een rol die de media ook bij de westerburen liefst zo veel mogelijk verdonkeremanen.
Let wel: het gaat meestal om partijen die weliswaar banden hebben met de wereld van actievoerenden, of daaruit voortkomen (wat zeker voor Podemos geldt), maar het betreft nog steeds wat Joop den Uijl “het zondige ras der reformisten” noemde. Een beweging of organisatie links van links, zoals Willem Schinkel het beschreven heeft, krijgt echter pas goed speelruimte als er zoiets is als een behoorlijk reformistische parlementaire vertegenwoordiging. Overigens hoeven we er niet per se op te rekenen dat de neoliberalen zoiets als een parlement willen laten voortbestaan. Spanje en Griekenland (en de andere genoemde “Romaanse” landen) hebben ruime ervaring met staatsgrepen en het opzijzetten van volksvertegenwoordiging. De “neoliberalen” zijn nu eenmaal geen democraten.

Het lijkt mij dat Nederland, net als Duitsland, al in zijn handjes mag knijpen bij zoiets als een mobilisatie van de redelijken – mensen die er niet in willen berusten dat hun gedicteerd wordt dat de buren niet deugen omdat ze de verkeerde (of: een) godsdienst belijden. Die het er niet mee eens zijn dat hun leerlingen/klasgenootjes worden gedeporteerd. Die het zat zijn te worden betutteld op het gebied van gezondheidszorg, in een land waar het inmiddels gemakkelijker is je echtgeno(o)t(e) te lozen dan je zogenaamde zorgverzekeraar. Waar banen worden afgeschaft om ze in de vorm van dwangarbeid weer in te voeren. Waar het goorste racisme komt bovendrijven als mensen het wagen een zogenaamde traditie ter discussie te stellen. De lijst kan verder uitgebreid worden, we besteden er hier dagelijks en eigenlijk de hele dag aandacht aan.

Krijg eerst maar eens die redelijken gezamenlijk op straat. Niet om boe te roepen vanwege het vermeend-geschonden recht gelovigen te beledigen, zoals laatst bijvoorbeeld in Amsterdam. Misschien is een mobilisatie onder het motto “minder minder minder PVV” al heel wat. Als je daarvoor mensen op straat kunt krijgen, wie weet komt er vervolgens iets moois uit à la Podemos of Syriza. Voorlopig zie ik het niet verder komen in Nederland.