Het fascisme verslaan – de enige kans voor de mensheid nu

Waar begint het mee? Mij viel – gelukkig was ik zelf geen student meer – het op dat er ziektekostenverzekering voor studenten werd aangeboden waarbij allerlei eventualiteiten waren uitgesloten. Want daar had jij als student niet mee te maken. Zwangerschapsvoorzieningen bijvoorbeeld. Wat al een rare opmerking was – “de pil” zat waarschijnlijk wel in het pakket nog. De achteloze toon waarmee iedere solidariteit, het wezen van een onderlinge ziekenkas, werd weggewuifd. En het vooruitzicht op minder gezonde dagen deed er ook niet toe. Later leven was voor de anderen.

Of begint het met gehuil van Slovenen die niet voor die armlastige Kosovaren willen opdraaien, de basis voor het uiteenvallen met oorlogsgeweld van Joegoslavië. Dichter bij het Nederlandse huis was en is het joelen van de hardwerkende Vlaming die niet wil betalen voor de Waal, in wiens streken de ooit met grote bijdrage van opperrover Willem I opgezette industrie verdwenen is.
Op Europese schaal: de manier waarop Griekenland behandeld is, met de leugens die rechts en “links” (de bijdrage van PvdA-zijde is fors, met Dijsselbloem als eigentijdse bloedhond Noske) hebben verspreid er bij – het goedpraten van de kolonisering van een lidstaat. Denkt u dat het betekenisloos is om te zeggen dat de Grieken potverteren “van ozne centen” en voor hun vijftigste met pensioen gaan – het gezwets dat de ronde deed tot Syriza de verkiezingen won? Waarna de Griekse parlementaire democratie en alle hoop die er nog op gevestigd was definitief om zeep is geholpen. Een uitzichtloze politieke situatie. Vergis u niet: de naziknokploeg Gouden Dageraad is niet de architect van fascisme in Griekenland, die eer komt Dijsselbloem en zijn EU-entourage toe.

Dat is het model: afbreken van de maatschappelijke solidariteit, ieder voor zich en na ons de zondvloed (die nog echt zal komen ook, weten we inmiddels). En op het dieptepunt een racistische etnisch-quasi-religieuze solidariteit verkopen. Het CDA is er een meester in. Voorganger in het afbreken van de verzorgingsstaat en nu dan bij monde van de onverslijtbare onsmakelijke Van Haersma Buma jammeren over de kerstboom en zwarte piet, want “ze” nemen die af van “ons”.

Maar de kritiek van het nieuwe fascisme is niet zomaar alleen de kritiek van de voor onze ogen instortende wanorde van het neoliberalisme. Zelfs niet van het kapitalisme in zijn geheel. Zonder een rigoureuze kritiek van het racisme, antisemitisme en moslimhaat incluis, het seksisme en de sociaal-darwinistische ideologie die ten grondslag ligt aan het kapitalisme nu, en de oorlog tegen het leven in het algemeen die deze ideologie predikt – een kritiek gekoppeld aan praxis – is alles verloren.
Een grote taak en het is lang niet zeker dat het fascisme verslagen wordt. Maar de enige kans voor de mensheid ligt in het winnen van deze strijd.