Scholierenactie, politiegeweld en misplaatste afzijdigheid

Het is een grof schandaal, zoals de politie vorige week woensdag optrad tegen actievoerende scholieren op het Museumplein. Mensen klommen op een dak van een supermarkt, actievoerders jouwden een PVV-Kamerlid uit. En ja, sommige jongeren staken vuurwerk af, soms zwaar vuurwerk. Een GeenStijl-verslaggever raakte gewond vanwege zulk vuurwerk. Vervelend, dat laatste, zeker. Maar geen enkele rechtvaardiging voor wat de politie deed: spuiten met een waterkanon, met politie te paard op de menigte inrijden, om de actie uitéén te drijven. En helemaal geen rechtvaardiging vervolgens voor linksen en radicalen om – zoals vrijwel uitsluitend gebeurde – daar vervolgens over te zwijgen of er pseudo-objectief, maar in werkelijkheid gezagsgetrouw, over te berichten.

Geen enkele rechtvaardiging: immers, als het de politie werkelijk om het aanpakken van geweld was te doen geweest, het aanhouden bijvoorbeeld van degene die vuurwerk naar de GeenStijler gooide (als dat al gericht is gebeurd), dan is het uiteendrijven van een mensenmassa helemaal niet zinnig. Dan is het in de gaten houden van de verdachte veel logischer. Met alle camera’s waar de politie over beschikt is dat een makkie. De verdachte kan vervolgens bijvoorbeeld aan het eind van de actie gewoon worden aangehouden. Ik pleit helemaal niet voor zo’n aanhouding trouwens, ik geef alleen maar aan dat áls het om de aanpak van specifieke strafbare feiten ging, de door de politie gekozen aanpak absurd was.

De gekozen aanpak was pure repressie, met het gooien van vuurwerk als voorwendsel. Berichtgeving in Indymedia gaf aan dat de ME al klaarstond, met waterkanon en al. Vooral de inzet van dat waterkanon is tamelijk schokkend. Op de één-mei demonstratie in Utrecht, waar ME en arrestatieteams urenlang bezig geweest zijn met het aftuigen en gewelddadig aanhouden van demonstranten, is géén waterkanon gebruikt. De sit-in bij het kunstenaarsprotest op 29 juni is grof uiteengesleurd door ME, maar zonder waterkanon. Kraakdemonstratie in oktober: grof politiegeweld, paarden ook, maar geen waterkanon.

Ik kan me vergissen, maar de laatste keer dat ik me het gebruik van een waterkanon in Nederland kan herinneren was… bij eerder scholierenprotest, november 2009. Het is een grof middel, enkel zinnig om menigten uitéén te jagen. Gebruik ervan is als zodanig al een aanval op het demonstratierecht. Kennelijk mogen scholieren nog mínder dan krakers, kunstenaars, studenten en anderere actievoerdende groepen. Maar zoals de staat met de jeugd omspringt, zal de jeugd vroeg of laat met de staat omspringen. En dan dient die opstandige jeugd actieve steun van andere opstandigen te krijgen, zodat geen honderd waterkanonnen ons nog in toom kunnen houden.

Maar om tot zulke actieve steun te komen, is een minder slappe houding nodig dan die momenteel bij actievoerders, zelfs tamelijk radicale, bespeurbaar is. Zoiets vereist een houding waarin mensen het ook nú al opnemen voor de scholieren, en tegen de onderdrukking in het geweer komen. Maar van zo’n houding van protest en solidariteit is vrij weinig te merken. Ik vond slechts op twee plaatsen in actieland berichtgeving over de scholierenactie en het politiegeweld. Ik heb geen grondig onderzoek gedaan, ik kan dus wat hebben gemist. Maar van een golf van publiciteit op radicale websites vanwege de gebeurtenissen was en is niets te merken. Dat is bijna net zo schokkend als het politiegeweld zelf. Het zwijgen van veel radicalen betekent dat de politie nog minder heeft te vrezen. Het betekent dat scholieren alleen staan tegenover de onderdrukking. Het betekent dat veel radicalen protesterende scholieren alleen láten staan.

De twee plaatsen waar ik iets vond, zijn Indymedia en Socialisme.nu. Op Indymedia was een kort verslag. Daar vond ik ook de informatie dat de ME al nadrukkelijk zichtbaar klaarstond, met het waterkanon paraat. De provocerende opstelling van de politie kwam hier duidelijk naar voren. Uitvoeriger was de berichtgeving op Socialisme.nu, de website van de Internationale Socialisten. Maar blij werd ik er bepaald niet van, want in de kern laat het artikel de opstandige jeugd in de steek.

Het artikel bevat op zich waardevolle informatie en inzichten. Het stuk maakt duidelijk dat er wel degelijk enkele duizenden actievoerders waren, en niet slechts duizend zoals de Volkskrant beklemtoonde. Het stuk geeft ook uitspraken van actievoerdende scholieren over het waarom van de onvrede. Het stuk wijst ook op komende docentenacties, en op de noodzaak om een verbond tussen actievoerdende docenten en leerlingen aan te gaan. Allemaal nuttig. Maar het gaat grondig mis zodra het over politiegeweld en arrestaties gaat. Ik citeer letterlijk. “Naarmate de manifestatie vordert gooien groepjes scholieren steeds meer vuurwerk, en dagen daarmee de autoriteiten uit. Hierdoor wordt de actie een uur vroeger beëindigd en worden een aantal scholieren opgepakt. Later probeert de politie met een waterkanon en paarden de scholieren uit elkaar te drijven.”

Misschien ligt het aan mij, maar dit klinkt alsof het artikel actievoerders verwijt dat ze door vuurwerk te gooien, de arrestaties, de paarden en het waterkanon over de demonstratie afriepen, alsof het verkéérd was de autoriteiten uit te dagen, alsof scholieren het er zelf naar gemaakt hebben dat de politie ze aanviel. Zelfs als dit niet wordt bedoeld, dan nog is er geen énkele verontwaardiging over de inzet van waterkanon en paarden waarneembaar, en evenmin over de arrestaties. Het is de taal van een doodgewoon Volkskrant-artikel, ‘onpartijdig’ maar impliciet begripvol jegens de ‘geprovoceerde’ politie die zich ‘genoodzaakt’ zag tot ‘ingrijpen’. Alleen al met deze toon kiest het artikel voor een positie van afzijdigheid, en stelt het artikel zich niet op náást de actievoerders op basis van solidariteit (die vervolgens specifieke kritiek niet uit hoeft te sluiten maar dat is een ander punt). Op dit punt laat het artikel actievoerders doodgewoon keihard vallen.

In werkelijkheid is het niet meer dan logisch dat jonge actievoerders met vuurwerk gingen gooien. Ga maar na. Scholieren mogen naar het Museumplein komen, om te luisteren naar toespraken en muziek. Ruimte voor de scholieren om zelf iets te doen – behalve applaus geven – was in de actie niet voorzien. Geen geplande optocht, geen georganiseerde uiting van de woede van de scholieren zelf, gewoon op een plein rondhangen, met politie aan de randen mochten ze. Het was een mede door het organiserende LAKS opgelegde passiviteit, met een wrange ironie. Scholieren die protesteren tegen het ophokken vanwege de 1040 uren worden nu… opgehokt op het Museumplein. Is het gek dat jongeren ongedurig worden? Is het – enkele weken voor de jaarwisseling – gek dat sommigen rotjes gaan afsteken? Is het gek dat ze de autoriteiten – die hun waterkanon dus al klaar hadden – een beetje herrie gaan maken? Hebben ‘autoriteiten’ trouwens wel een ander nut dan uitgedaagd te worden, zolang ze tenminste nog niet totaal omvergeworpen kunnen gooien?

Hooguit kun je betreuren dat er onder de scholieren geen initiatief kwam om met een grote groep tóch een boze optocht door de binnenstad te houden, of politie en LAKS dit nu goed vonden of niet. Dat was helemáál een ‘uitdaging’ geweest aan de ‘autoriteiten’ – en een hele goede. Nu bleef de opstandigheid wat ongericht. Maar zelfs ongerichte uitingen van opstandigheid zijn honderd keer te verkiezen boven het klakkeloos aanvaarden van de keurige beperkingen die demonstranten steeds meer krijgen opgelegd – van politiezijde, maar helaas vaak met medewerking van organisatoren van acties zelf, en in dit artikel impliciet geaccepteerd door de Internationale Socialisten. Opstandigen zouden er goed aan doen in hun berichtgeving over dit soort zaken iedere pseudo-objectiviteit achter zich te laten en gewoon openlijk een kant te kiezen – de goeie, die van het protest en het verzet, juist óók als het minder netjes toegaat. Of denken we echt dat we er komen met alleen keurige acties volgens de gebaande wegen?

 

Eerder verschenen op peterstormschrijft.wordpress.com. Auteur: Peter Storm.

2 gedachten over “Scholierenactie, politiegeweld en misplaatste afzijdigheid”

  1. Ik ben het, met een bepaald gedeelte van jouw mening, niet eens en wel vanwege het volgende;
    Het vuurwerk dat werd gegooid was namelijk niet “zo maar” wat vuurwerk, dit was extreem zwaar vuurwerk dat daadwerkelijk gericht gegooid werd in de richting van bepaalde personen en dat in combinatie met het klimmen op daken en vernielingen aanrichten dan vind ik het politieoptreden logisch, dat heeft niets meer met demonstratie te maken maar gewoon met rellen en dat verafschuw ik ten zeerste, een winkel slopen waar iemand keihard voor werkt kan niet door de beugel (voor de beeldvorming, het vuurwerk waarmee gegooid werd koste dit jaar nog het leven van iemand) De nadrukkelijke aanwezigheid van politie en ME, daar ben ik het volkomen mee eens, is een slecht zaak.

Reacties zijn gesloten.