Ook soennieten Irak hebben bescherming nodig

Sam van Vliet, onderzoeker bij de Nederlandse vredesorganisatie PAX, schreef een rapport over de etnische conflicten in Irak. Journalist Frank Mulder sprak met hem over zijn bevindingen.

Stel dat IS wordt verdreven uit Mosoel, kunnen de Irakese vluchtelingen daar dan terugkeren? Volgens vredesorganisatie PAX zal er een serieus vredesplan moeten komen dat de diepe etnische verdeeldheid aanpakt. “Veel groepen willen eigen milities, of zelfs een eigen staatje”, zegt Sam van Vliet, onderzoeker bij PAX.

Is er nog plek voor minderheden in Irak? Miljoenen christenen, Yezidi’s en anderen sloegen in 2014 op de vlucht toen IS de multiculturele regio rond Mosoel onder de voet liep. Veel van hen vonden een onderkomen in de Koerdische autonome regio, ten oosten van Mosoel. Is er een kans dat ze ooit kunnen terugkeren en in vrede kunnen leven? Of is de etnische zuivering van het gebied definitief?

Op deze vragen wilde Sam van Vliet, onderzoeker bij vredesorganisatie PAX, het antwoord vinden. Hij is net terug van een van zijn vele bezoeken aan het land. Op 12 juni 2015 verschijnt zijn rapport After ISIS, over de mogelijkheden van terugkeer voor minderheden in de eens zo multiculturele vlakte van Nineve, waar ook de stad Mosoel toe behoort.

Frank Mulder: Wat was er zo bijzonder aan dit gebied?

Sam van Vliet: “Het gebied, het protectoraat Nineve, lag op de grens van het door Bagdad bestuurde deel van Irak en de Koerdische autonome regio. Er woonden dus Koerden en Arabieren, maar nog veel meer groepen: christenen, Yezidi’s, Shabak, Turkmenen, Kaka’i’s, enzovoorts. Het was de meest diverse regio van het land, tot IS het veroverde en de minderheden op de vlucht sloegen.”

Leefden mensen in vrede met elkaar?

“Dat is een moeilijke vraag. Als je de mensen er zelf om vraagt, zeggen ze van wel. ‘We hebben geen etnisch probleem’, zegt iedereen. Het enige probleem is IS en dat zijn allemaal Afghanen en Tsjetsjenen, zeggen ze. Maar als je doorvraagt, blijkt dat het ingewikkelder is. Ze zijn eigenlijk al heel lang gemangeld tussen Koerden en (soennitische) Arabieren. Groepen zijn al heel lang tegen elkaar opgezet.”

Wie deed dat dan?

“De oorsprong ligt in de sektarische politiek van Saddam Hoessein. Hij bracht Arabische stammen naar het noorden, om het demografische evenwicht te veranderen en de regio te arabiseren. Maar als reactie daarop is de Koerdische Regionale Regering hetzelfde gaan doen. Ze bouwen nederzettingen om de regio Koerdischer te maken.”

“Maar ook bijvoorbeeld christelijke groepen uit Bagdad hebben zich hier gevestigd, nadat ze moesten vluchten voor het geweld in het zuiden. Sommigen hebben hun eigen taal, zoals het Aramees, en noemen zich niet Arabisch maar Assyrisch. Kortom, er is eigenlijk al heel lang spanning tussen de etnische en religieuze groepen.” (Lees verder bij de bron van dit artikel)

Via:: dewereldmorgen.be